Norveç Kralı 5. Harald, 89 yaşında hayatını kaybetti

Norveç Kralı 5. Harald, kan hastalığı nedeniyle tedavi gördüğü hastanede 89 yaşında hayatını kaybetti. Tahta 53 yaşındaki Veliaht Prens Haakon’ın geçmesi bekleniyor.
Norveç Kraliyet Sarayı’ndan yapılan açıklamada, 89 yaşındaki Kral 5. Harald’ın yerel saatle 06.35’te Oslo Üniversitesi Hastanesi’nde hayatını kaybettiği duyuruldu. Sarayın çatısındaki kraliyet bayrağı yarıya indirildi.
Avrupa’nın en yaşlı hükümdarı, 17 Ağustos’tan beri kırmızı kan hücrelerinin anormal derecede hızlı yıkımına yol açan ve yorgunluk ile nefes darlığına neden olan hemolitik anemi rahatsızlığı nedeniyle hastanede yatıyordu. Kral 5. Harald’ın dün sağlık durumunun ciddileştiği açıklanmıştı. Kraliyet ailesi dün hastanayi ziyaret etmiş, halk ise saraya çiçekler bırakmıştı.

1991’de tahta çıkmıştı
Avrupa’nın en uzun süre görevde kalan hükümdarlarından biri olan Kral 5. Harald, hemolitik anemi nedeniyle kortizon tedavisi görüyordu. Babasının ölmesiyle 17 Ocak 1991’de tahta çıkan Kral 5. Harald, ilerleyen yaşına rağmen tahttan çekilmeyi açıkça reddediyordu. Şubat ayında İspanya’nın Tenerife adasında bir enfeksiyon ve dehidrasyon sorunu nedeniyle hastaneye kaldırılan Kral 5. Harald, 2024 yılında da Malezya’da tatil yaparken rahatsızlanmış ve kendisine kalp pili takılmıştı.

Son zamanlarında skandallarla karşı karşıya kaldı
Kralı 5. Harald monarşiyi modernize eden, gelenekleri kırarak "sıradan" bir kadınla evlenen, Norveç’in en zor anlarında birleştirici bir figür olarak hizmet eden, halk arasında sevilen ve reformcu bir isim olarak biliniyordu. Harald son zamanlarında özellikle gelini Mette-Marit’in cinsel istismar suçlusu ABD’li milyarder Jeffrey Epstein ile olan arkadaşlık ilişkisinin ortaya çıkması ve Mette-Marit’in ilk evliliğinden olan oğlu Marius Borg Hoiby’nin tecavüzden hapis cezasına çarptırılması gibi skandallarla karşı karşıya kalmıştı.

Hayatı
Harald, 21 Şubat 1937’de Oslo yakınlarındaki Skaugum çiftliğinde doğdu. İkinci Dünya Savaşı’nın başlarında Adolf Hitler’in Nazi Almanyası’nın Norveç’i işgal emrini verdiği sırada 3 yaşındaydı. Harald, annesi ve kardeşleriyle birlikte sınırı geçerek İsveç’e kaçtı ve daha sonra ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt’in daveti üzerine ABD’ye gitti. Savaşın sonunda ailesiyle birlikte Norveç’e dönen Harald, okul eğitimini ve zorunlu askerlik hizmetini tamamladı. 1957’de veliaht prens olan Harald, 1960-1962 yılları arasında Oxford’daki Balliol Koleji’nde sosyal bilimler, tarih ve ekonomi okudu. Harald, bir partide iş adamının kızı Sonja Haraldsen ile tanıştı, ancak onunla evlenmesine izin verilmesi için 9 yıl beklemek zorunda kaldı. Babası Kral Olav, Harald’ın Avrupalı bir prensesle evlenmesini istemişti. Kral Harald, Norveç’in kamu yayın kuruluşuna verdiği bir röportajda babasına, Sonja ile evlenemezse bekar kalacağını söylemişti. Babası sonunda onay verdi ve Harald ile Sonja 29 Ağustos 1968’de Oslo Katedrali’nde evlendi. Harald’ın bu tercihi, kendi iki çocuğunun da sıradan insanlarla evlenmesinin yolunu açtı.