Genç yetenekler kuantum teknolojisiyle su sorununa çözüm arıyor

Kocaeli’de genç mühendis ve araştırmacılar, kuantum teknolojilerini kullanarak kentlerin su kaynaklarının daha verimli yönetilmesine yönelik çözüm geliştirmek için 24 saatlik maratonda ter döküyor.
Kocaeli’nin Gebze ilçesinde genç mühendis ve araştırmacılar, geleceğin teknolojileri arasında gösterilen kuantum teknolojileriyle gerçek problemlere çözüm geliştirmek için yarışıyor. TÜBİTAK, Bilişim Vadisi ve ComPro tarafından düzenlenen Kuantum Teknolojileri Yarışması’nda 28 Ağustos’ta başlayan yazılım kategorisi final etabı, 30 Ağustos’ta sona erecek. Bilişim Vadisi Gebze Yerleşkesi’nde gerçekleştirilen finalde 10 finalist takım, 24 saatlik büyük sınamada mücadele ediyor. Sağlık, enerji, üretim, malzeme bilimi, finans, lojistik ve siber güvenlik gibi birçok alanda kullanılması beklenen kuantum teknolojileri, klasik bilgisayarların çözmekte zorlandığı karmaşık problemlere yönelik yeni çözümler geliştirilmesine imkan sağlıyor. Yarışma ile genç mühendis ve araştırmacıların kuantum teknolojileri alanında bilgi ve deneyim kazanması, bu teknolojilerin gerçek hayat problemlerine uygulanması ve kuantum farkındalığının artırılması hedefleniyor. Finalist ekipler, kentsel su dağıtım sistemlerinde enerji maliyetleri, şebeke kayıpları, rezervuar dengesi ve kesintisiz su temini gibi çok sayıda değişkeni aynı anda değerlendirerek kuantum annealing ve klasik-kuantum hibrit yöntemlerle çözüm geliştirmeye çalışıyor.

2 kategoride yarışıyorlar
Yarışmada yazılım kategorisi (Kuantum Hackathon) ve donanım kategorisi olmak üzere iki kategori bulunuyor.
Yazılım kategorisine 97 takım başvururken toplam 356 üye yer aldı. Değerlendirmelerin ardından 10 takım ve 40 üye finale kaldı. Donanım kategorisine 45 takım ve 179 üye başvurdu. Değerlendirmelerin ardından 8 takım ve 37 üye finale kaldı.

Kuantum teknolojileriyle su kaynakları optimize edilecek
Yazılım kategorisinin konusu "Su Kaynakları ve Dağıtım Ağında Dinamik Tahsis Optimizasyonu" olarak belirlendi. Finalist takımlardan kentsel su dağıtım sistemlerindeki operasyonel süreçleri; enerji maliyetleri, şebeke kayıpları, rezervuar dengesi ve kesintisiz su temini gibi unsurları dikkate alarak optimize eden yenilikçi karar destek çözümleri geliştirmeleri bekleniyor. Takımlar, çözümlerini kuantum annealing ve klasik-kuantum hibrit çözücüler ve yöntemler kullanarak geliştirecek.

Finalistler kuantum işlemci çiplerini test ediyor
Donanım kategorisinde ise katılımcıların transmon kübit tasarımı ve simülasyonu, mikrodalga kontrol ve okuma altyapısı ile seyreltili soğutucu sistemlerinde gerçek zamanlı kalibrasyon ve performans ölçümlerini doğrudan bir kuantum işlemci çipi üzerinde gerçekleştirmeleri hedefleniyor. Bu kapsamda genişbant ve güç spektroskopisi, Rabi, Ramsey ve Tek-Atış Okuması gibi gerçek zamanlı kalibrasyonların yanı sıra T1 ve T2 süreleri ile kapı verimlilikleri ve fidelity ölçümleri gerçekleştiriliyor.

Donanım finali TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi’nde gerçekleştirildi
Yarışmanın donanım kategorisi final etabı 26-28 Ağustos tarihlerinde TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi’ndeki Kuantum Metroloji Laboratuvarı’nda gerçekleştirildi. Finale kalan takımlar, seyreltili soğutucu sistemindeki kuantum çipleri üzerinde gerçek zamanlı kalibrasyon ve performans ölçümlerini tamamlayarak sunum ve final raporlarını hazırladı. Finalin ilk iki gününde takımlar Kuantum Metroloji Laboratuvarı’nda deneylerini gerçekleştirdi.

Finalistler eğitim ve panellerle hazırlık yaptı
Yazılım kategorisinin 28 Ağustos’ta başlayan final programında açılışın ardından kuantum teknolojileri ve kuantum hesaplama üzerine eğitim ve paneller düzenlendi. Programın açılışında İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal, T3 Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Elvan Kuzucu Hıdır, Bilişim Vadisi Genel Müdürü Erkam Tüzgen ve Q&Co Genel Müdürü Murat Cantürk yer aldı.

24 saatlik büyük sınama başladı
Finalin ikinci gününde problem tanıtım oturumu ve soru-cevap bölümünün ardından 24 saatlik büyük sınama başladı. 10 finalist takım, "Su Kaynakları ve Dağıtım Ağında Dinamik Tahsis Optimizasyonu" problemi üzerinde çalışarak kuantum teknolojileriyle çözüm geliştirmek için mücadele ediyor.

Dereceye girenlere 200 bin TL’ye kadar ödül
Yazılım ve donanım kategorilerinde birinci olan takıma 200 bin TL, ikinciye 175 bin TL, üçüncüye ise 150 bin TL ödül verilecek. Donanım kategorisinde ayrıca danışmanlara da ödül verilecek. Birinci takımın danışmanına 15 bin TL, ikinci takımın danışmanına 12 bin TL, üçüncü takımın danışmanına ise 10 bin TL ödül verilecek.
Kuantum Teknolojileri Yarışması’nın ödül töreni 30 Eylül-4 Ekim 2026 tarihlerinde TEKNOFEST Şanlıurfa bünyesinde gerçekleştirilecek.