106 yıllık miras: 23 Nisan, egemenliğin ve çocukların bayramı

23 Nisan, Türkiye’de ulusal egemenliğin simgesi olmasının yanı sıra çocuklara adanan ilk ve tek bayram olarak 106 yıldır coşkuyla kutlanıyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışından bir yıl sonra, 23 Nisan 1921’de “Milli Bayram” olarak kabul edilen bu özel gün, yeni kurulan devletin ilk resmi bayramı olma özelliğini taşıyor.

Söz konusu karar, iki maddelik bir kanunla yasalaşırken, “Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk açılış günü olan 23 Nisan milli bayramdır” hükmüyle tarihe geçti. Karar, 2 Mayıs 1921 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Milli bayram olarak kutlanmaya başlanan 23 Nisan’da, ilk yıllardan itibaren çocuklar törenlerin merkezinde yer aldı. Mustafa Kemal Atatürk, bu anlamlı günü 1929 yılında çocuklara armağan ederek bayrama evrensel bir boyut kazandırdı. Böylece 23 Nisan, dünyada çocuklara ithaf edilen ilk ve tek bayram olarak kayıtlara geçti.

1935 yılında çıkarılan Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile 23 Nisan’ın adı “Ulusal Egemenlik Bayramı” olarak tanımlandı. Daha sonra 1983’te yapılan düzenlemeyle bayramın adı “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” olarak değiştirildi.

Atatürk’ün başlattığı geleneklerden biri olan çocukların makam koltuklarına temsili olarak oturtulması uygulaması da zamanla yaygınlaşarak bayramın simgelerinden biri haline geldi.

1979’dan itibaren uluslararası boyut kazanan kutlamalar kapsamında, dünyanın farklı ülkelerinden çocuklar Türkiye’ye gelerek bu özel günü birlikte kutlamaya başladı. Türkiye, çocuklarına bayram armağan eden ve bunu dünya ile paylaşan ilk ülke olarak öne çıktı.

Öte yandan, TBMM arşivlerinde 23 Nisan’ın ilan sürecine ilişkin önemli belgeler de yer alıyor. Meclisin açılışına dair hazırlıklar, dualar ve törenlerle ilgili yayımlanan beyannameler ile açılışın ardından yapılan ilk toplantılara dair kayıtlar, bu tarihi günün anlam ve önemini gözler önüne seriyor.